EXCURSIE 4 november: Presentatie van het Jaarboek én bezoekje aan het Rijksmuseum

Vrijdag 4 november 2022

Boekpresentatie:  Kennis tot Nut van ’t Algemeen (Jaarboek De Achttiende Eeuw 2022)

NIAS, Korte Spinhuissteeg 3 in Amsetrdam     

15.00-17.00 uur, Conference Room (zolder)

Excursie: Tentoonstelling Clara de neushoorn

Rijksmuseum Amsterdam: 13.00-14.30 uur, verzamelen om 12.45 uur bij de informatiebalie in het Atrium

Aanmelden: een mail sturen naar penningmeester@18e-eeuw.nl vóór 28 oktober!

Deze maand is het nieuwe Jaarboek De Achttiende Eeuw verschenen en opende in het Rijksmuseum Amsterdam de tentoonstelling Clara de neushoorn. Zowel het jaarboek als de tentoonstelling gaan over de achttiende-eeuwse honger naar kennis en de verwondering over de wereld. Met veel genoegen nodigen we u uit voor de presentatie van het jaarboek en een gezamenlijk bezoek aan de tentoonstelling op vrijdag 4 november.

De overtuiging dat kennis de sleutel is tot maatschappelijke voorspoed en vooruitgang werd gemeengoed in de achttiende eeuw. Geleerde professoren, geletterde vrouwen, vernuftige ambachtslieden, innovatieve ondernemers en ambitieuze bestuurders zochten naar nieuwe kennis om de samenleving te verbeteren. ‘Nut’ werd hierbij breed begrepen—niet alleen in een economische zin, maar ook in de culturele zin van geestelijke vorming. De moderne burger ontwikkelde zich door te lezen en in genootschapsverband. De artikelen in het jaarboek buigen zich over allerlei vormen van kennis en wetenschap—van medische ontwikkelingen en technische vondsten tot literaire, artistieke en religieuze kennis.

De tentoonstelling gaat over het leven van Clara, de neushoorn die door de Nederlander Douwe Mout van der Meer Clara in 1741 vanuit India naar Amsterdam werd gebracht. Het is nu moeilijk voor te stellen, maar tot Clara’s komst was een prent uit 1515 haast het enige wat mensen van een neushoorn kenden. Clara ging maar liefst zeventien jaar als een superster op tour langs grote en kleine Europese steden en trok overal massa’s mensen. Wetenschappers bestudeerden haar, kunstenaars vergaapten zich aan haar looks. We zijn bijzonder verheugd dat Gijs van der Ham, conservator van de tentoonstelling, de werkgroep wil ontvangen voor een exclusief gezamenlijk bezoek aan de tentoonstelling.

Wij hopen van harte dat u bij deze dag aanwezig zult zijn. Aanmelden kan tot vrijdag 28 oktober door een e-mail te sturen naar penningmeester@18e-eeuw.nl. Vermeld hierbij of u de boekpresentatie, excursie of het gehele programma wilt volgen. Voor het bezoek aan de tentoonstelling is de capaciteit beperkt tot 20 personen. Wees er daarom snel bij en schrijf u zo snel mogelijk in. De tickets worden geboekt door de werkgroep en voor deelname betaalt u enkel de entreeprijs van het museum (20 euro). Geeft u hierbij alstublieft aan of u in bezit bent van een Museumjaarkaart of een andere kortingskaart.

Graag tot ziens op 4 november!

 

Advertentie

CfP: Eerste gezamenlijke Jaarcongres van de Werkgroepen Zeventiende Eeuw & Achttiende Eeuw

Emoties hebben we allemaal en soms is er sprake van een conflict. Dat kan een conflict zijn tussen emoties of conflicten die emoties veroorzaken. In dit eerste gezamenlijke jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw en de Werkgroep Achttiende Eeuw op vrijdag 26 augustus 2022 willen we verkennen hoe mensen individueel of in groep in de vroegmoderne tijd omgingen met emoties, of dat nu conflicterende emoties waren of emoties in conflictsituaties.

Abstracts van circa 300 woorden kunnen worden ingestuurd tot 1 mei 2022 naar het algemene mailadres: jaarcongres.dze.dae@gmail.com. Lezingen duren 15 minuten zodat er voldoende tijd overblijft voor discussie. Het is ook mogelijk om een abstract voor een panel in te sturen. Bijdragen zijn bij voorkeur in het Nederlands, maar Engels is ook toegestaan. Meer informatie vindt u in de bijlage hieronder.

EXCURSIE!

Interactief bezoek aan de tentoonstelling

De vergeten prinsessen van Thorn

Limburgs Museum, Venlo         

Woensdag 30 maart

11.00-14.30 uur

Na twee jaar van beperkingen kunnen we elkaar eindelijk weer ontmoeten. Met veel genoegen nodigen we u uit voor een excursie naar de tentoonstelling De vergeten prinsessen van Thorn in het Limburgs Museum (Venlo) op woensdag 30 maart.

Het achttiende-eeuwse Thorn was uniek. In het toen Duitse ministaatje waren vrouwen de baas. Door hun hoog-adellijke afkomst leefden ze een bevoorrecht leven en stonden ze volop in de belangstelling. Ze gingen hun eigen weg in een wereld gedomineerd door mannen. De tentoonstelling volgt het leven van een aantal van deze prinsessen en geeft een unieke inkijk in het leven van de Europese adel in de achttiende eeuw. Met wie schreven ze? Wat droegen ze? Hoe vierden ze feest? En wat waren hun hobby’s: borduren of jagen? Of allebei? Een schat aan kunstwerken en objecten uit meer dan vijftig musea uit heel Europa en de VS vertelt hun verhaal.

We zijn bijzonder verheugd dat het Limburgs Museum voor de Werkgroep Achttiende Eeuw een speciaal programma heeft samengesteld. Onder het genot van een kopje koffie en een stuk Limburgse vlaai beginnen we de dag met een inleiding op de tentoonstelling. Niemand kan dit beter dan dr. Joost Welten (Universiteit Leiden), auteur van het boek De prinsessen van Thorn (2019) én gastconservator van de tentoonstelling, en we zijn bijzonder blij dat hij de Werkgroep komt vertellen over zijn onderzoek naar de leefwereld van dit voormalige rijk van hoog-adellijke vrouwen. Na deze introductie bezoeken we zelfstandig de tentoonstelling. Hierna ontmoeten we elkaar weer voor een inhoudelijke nabespreking van de tentoonstelling, geleid door de projectleider van de tentoonstelling van het Limburgs Museum, die al onze vragen kan beantwoorden. En omdat kunst kijken hongerig maakt, wordt ons hierbij een heerlijke lunch geserveerd. Na afloop van het programma is er gelegenheid om zelfstandig het museum te bezoeken.    

Wij hopen van harte dat u bij deze dag aanwezig zult zijn. Voor leden is er een gereduceerd tarief van 25 euro. Indien u een Museumjaarkaart heeft, zijn de kosten voor deelname 15 euro. Voor niet-leden zijn de kosten voor deelname 35 euro of, bij bezit van een Museumjaarkaart, 25 euro. Vanwege de beschikbare tijdsloten voor een bezoek aan de tentoonstelling is de capaciteit beperkt tot 30 personen. Wees er daarom snel bij en schrijf u zo snel mogelijk in. Aanmelden kan tot woensdag 23 maart door een e-mail te sturen naar penningmeester@18e-eeuw.nl. Vermeld hierbij of u een Museumjaarkaart heeft en eventueel of u speciale dieetwensen heeft.

Nieuwe reeks webinars! De moderne stad verbeeld!

Ook dit najaar komt de Werkgroep 18e Eeuw met een webinarreeks. De komende maanden buigen we ons in drie lezingen over de verbeelding van de moderne stad in 18e-eeuws Nederland, België, en Engeland – telkens op de tweede dinsdag van de maand, van 17u-18u, via Zoom..

9 november – Stad in revolutie. Antwerpen in de Franse tijd, getekend door Pierre Goetsbloets (1794-1797) 

Brecht Deseure (King’s College London) neemt je mee naar Antwerpen ten tijde van liberté, égalité, fraternité. Om gratis te registreren klik hier.

14 december – Hogarth and Europe. Hoe Hogarth en andere kunstenaars in heel Europa de moderniteit van de 18de eeuw vingen

Conservator Alice Insley (Tate Britain) geeft een virtuele rondleiding door de tentoonstelling Hogarth and Europe, binnenkort te zien in Tate Britain in Londen (3 november 2021-20 maart 2022). Om gratis te registreren klik hier.

11 januari – Stadsleven in beweging. Gender en mobiliteit in vroegmodern Amsterdam

Bob Pierik (Universiteit van Amsterdam en Uppsala University, Zweden) komt spreken over zijn aanstaande proefschrift over gender en straatleven in 18e-eeuws Amsterdam. Om gratis te registreren klik hier.

Nieuwe webinar! Stad in revolutie. Antwerpen in de Franse tijd, getekend door Pierre Goetsbloets (1794-1797)

9 november, 17.00-18.00

Aan de hand van een unieke reekse aquarellen neemt Brecht Deseure je mee naar Antwerpen ten tijde van liberté, égalité, fraternité

Wat doe je wanneer de wereld waarin je bent opgegroeid voor je ogen verdwijnt in een draaikolk van revolutie? Het overkwam de Antwerpenaar Pierre Goetsbloets (1765-1816) aan het einde van de achttiende eeuw. In die periode kwam zijn stad onder Frans bewind. De Franse Revolutie zorgde voor een totale transformatie van de maatschappij. Antwerpen en de rest van de Zuidelijke Nederlanden werden losgeweekt uit de traditie en klaargestoomd voor de moderne tijd. De wereld van Goetsbloets, een aristocraat van de oude stempel, stortte in. Goetsbloets’ antwoord? Alles opschrijven en natekenen wat hij zag. Als een bezetene kopieerde, noteerde, registreerde en tekende hij. Het resultaat was een tiendelige kroniek, getiteld Tydsgebeurtenissen, van de periode 1794 tot 1797. De prachtige aquarellen die hij maakte tonen een uniek beeld van de introductie van het Franse regime in Antwerpen. Samen met Goetsbloets zien we hoe republikeinse symbolen en rituelen de stad overnamen: van de Vrijheidsboom, over de Tempel van de Rede, tot de gevreesde guillotine. Als gevolg van de Revolutie veranderde de stad bovendien grondig van aanzicht: kloosters werden gesloten, kerken werden afgebroken, stadsmuren verdwenen. Ook die verdwenen wereld brengen Goetsbloets’ aquarellen in beeld.

Hier kan je gratis registreren!

Bio: Brecht Deseure (°1985) is doctor in de geschiedenis. Zijn onderzoek behandelt uiteenlopende aspecten van de politieke cultuur tijdens de revolutietijd in de Zuidelijk Nederlanden en daarbuiten. Hij publiceerde onder meer over politieke iconografie, herinneringscultuur en grondwetsgeschiedenis. Hij is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan King’s College London.

De correspondentie van Belle van Zuylen online. Van 18e-eeuws handschrift naar Utrecht Time Machine

Symposium georganiseerd door de NEWW Werkgroep van het Huizinga Instituut (New approaches to European Women’s Writing)

Utrecht, Academiegebouw Domplein,

23 november 2021, 09.30 – 18.00

Binnen het Huygens Instituut wordt, in samenwerking met vrijwilligers van het Genootschap Belle van Zuylen, gewerkt aan de digitalisering en online presentatie van de correspondentie van Belle van Zuylen (in het buitenland bekend als Isabelle de Charrière). De ca 2600 brieven worden ook voorzien van annotatie, moderne spelling en – geleidelijk aan – vertalingen (hieraan wordt meegewerkt door studenten Frans uit Nijmegen).

Dit jaar is het, bovendien, 250 jaar geleden dat Belle van Zuylen in het huwelijk trad en als Madame de Charrière Utrecht inruilde voor het Zwitserse Colombier bij Neuchâtel: een goede gelegenheid om een nieuw deel van haar gedigitaliseerde correspondentie te lanceren. Het gaat om de brieven die werden verzonden uit Utrecht, en die waarin sprake is van Utrecht, Utrechters, de Maliebaan, boekhandel Spruyt in de Choirstraat, de Utrechtse kermis, en bij uitbreiding ook: van Nederland, Nederlandse cultuur en eigenaardigheden – in totaal 764 brieven.

De lancering vindt plaats op 23 november a.s. Op het adres https://charriere.huygens.knaw.nl/ worden deze brieven dan toegevoegd aan de eerder (oktober 2019) gepresenteerde 199 brieven, waarvan de handschriften zich in Nederlandse archieven bevinden. 

Dan wordt ook een symposium gehouden, waar we de mogelijkheden bespreken die dankzij dergelijke online edities ontstaan, niet alleen voor het onderzoek naar internationale correspondentienetwerken, maar ook voor de samenwerking met publieksprojecten – zoals de Utrecht Time Machine. Daar zal het “Utrechtse verhaal” over Belle van Zuylen/Isabelle de Charrière zichtbaar gemaakt worden: haar Utrechtse jeugd, haar latere contacten met Utrecht en haar herinneringen aan haar geboortestad.

Het symposium bestaat uit twee sessies. Deelname is mogelijk aan óf de ochtend- óf de middag-sessie, of aan de gehele dag. In verband met de medewerking van buitenlandse gastsprekers wordt het ochtendgedeelte in het Engels gehouden. Wij streven ernaar om voor de Engelse bijdragen Nederlandstalige samenvattingen paraat te hebben (en vice versa).

Het symposium wordt georganiseerd door het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (KNAW, Amsterdam), de Werkgroep NEWW (New approaches to European Women’s Writing) van het Huizinga Instituut, Living Pasts en het Descartes centrum (alle te Utrecht). 

Zie voor het programma en verdere informatie de website van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis: 

https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/de-correspondentie-van-belle-van-zuylen-online/

Inschrijving via Huizinga@uu.nl.

Drugs in Achttiende Eeuws Amsterdam: De Verspreiding van Koffie, Tabak, en Opium – Webinar op 7 september, 17.00u

Op dinsdag 7 september, om 17u organiseert de Werkgroep 18e Eeuw een webinar met als thema ‘Drugs in Achttiende Eeuws Amsterdam’, met als spreker Stephen Snelders.

Stephen Snelders is historicus met als belangrijke onderzoeksinteresse de sociale en culturele context van (wetenschappelijke) kennis en techniek, en het verkeer en het gebruik van die kennis en techniek naar en in andere domeinen. Onderzoeksonderwerpen: (illegale) drugs, humane genetica, en tropische geneeskunde. Recente onderzoeksinteresse in multispecies history en interacties tussen natuur/het sociale/technologie.

Onderzoeksprojecten: de historische ontwikkeling van drugsmarkten, de rol van (illegale) kennis (‘outlaw science’), en de overlappingen van illegale economieen met elkaar en met de legale economie. Een monografie over drugsmokkel en Nederland in de 20e eeuw is recent gepubliceerd (https://manchesteruniversitypress.co.uk/9781526151391/). Onderzoeksfocus momenteel op de ‘voorgeschiedenis’ van drugs in Amsterdam in de 17e-19e eeuw als onderdeel van het grote internationaal project ‘Intoxicating Spaces: The Impact of New Intoxicants on Urban Spaces in Europe, 1600-1800’ (meer informatie kunt u hier vinden: https://www.intoxicatingspaces.org).

Aanmelden: klik hier om gratis aan te melden!

(afbeelding van de Wellcome Collection via: https://www.intoxicatingspaces.org)