Webinar 1 juni 2021: ‘Bloed, zweet en tranen’

Bloed, zweet en tranen: de chemie van lichaamssappen en de Boerhaave school

In de eerste webinar van onze nieuwe reeks stelt Ruben Verwaal zijn nieuwe boek Bodily Fluids, Chemistry and Medicine in the Eighteenth-Century Boerhaave School (Palgrave Macmillan, 2020) voor. In zijn toelichting betoogt Verwaal dat in de achttiende eeuw een herwaardering plaatsvond van de aard van de lichaamssappen. Sinds de oudheid baseerden artsen hun kennis over het menselijk lichaam op de humeurentheorie die stelde dat er vier basis humeuren waren – bloed, slijm, zwarte en gele gal – die in evenwicht moesten zijn om gezond te blijven. In de zeventiende eeuw kwam deze theorie onder vuur te liggen, met name door de opkomst van mechanistische opvattingen van het lichaam met nadruk op anatomie, oftewel, de vaste delen van het lichaam. Het tij keerde wederom in de 18e eeuw, mede dankzij de disciplinevorming van scheikunde aan universiteiten en de Boerhaave School, de groep studenten en artsen die in de traditie van Herman Boerhaave (1668–1738) werkten. Zij ontwikkelden nieuwe instrumenten en deden onderzoek naar speeksel, bloed, urine, moedermelk, zaad, zweet en tranen, waarmee een nieuwe grondslag werd gevonden voor theorieën in de fysiologie en pathologie. 

Na de introductie op zijn boek gaat Verwaal in gesprek met Wijnand Mijnhardt en Fokko Jan Dijksterhuis, respectievelijk emeritus hoogleraar Cultuurgeschiedenis en hoogleraar Wetenschapsgeschiedenis. Tegen het einde van de bijeenkomst is er ook ruimte voor vragen van deelnemers van dit webinar. 

Praktisch
Het webinar vindt plaats op dinsdag 1 juni 2021 tussen 16 en 17u. U kunt zich hier gratis registreren. Na registratie krijgt u bericht met een link naar de online-lezing en uw persoonlijke inloggegevens.

Webinarreeks “Het Rijk der Zinnen”

Triomf, triomf. Hef aan, de luit! Ook dit jaar komt de Werkgroep 18e Eeuw met een webinarreeks. De komende maanden buigen we ons in vier lezingen – telkens op de eerste dinsdag van de maand, van 17u-18u – over zinnenprikkelende thema’s. Laat u meevoeren door de geuren, kleuren, geluiden en smaken van de achttiende eeuw!

Ruben Verwaal geeft op 1 juni a.s. de aftrap en vertelt over bloed, zweet en tranen in de achttiende eeuw. Meer informatie over deze bijeenkomst, vindt u hier.

Het volledige programma:

1/6  Bloed, Zweet en Tranen. De Chemie van de Lichaamssappen en de Boerhaave school

  Ruben Verwaal (Durham University) over zijn nieuwe boek Bodily Fluids (Palgrave McMillan 2020) Registreren

6/7 Vervlogen. Geuren van het Verleden weer tot Leven

  Conservator Ariane van Suchtelen (Mauritshuis) over de tentoonstelling “Vervlogen. Geuren in kleuren” &   William Tullett (Odeuropa) over achttiende-eeuwse geuren en de toekomst van historisch geuronderzoek. Registreren

3/8 De Klank van de Achttiende Eeuw: Muziek en Materiële Cultuur

  Conservatoren Giovanni di Stefano (Rijksmuseum) en Timothy De Paepe (Museum Vleeshuis) over muziek en materiële cultuur in de achttiende eeuw. Registreren

7/9 Drugs in Achttiende-Eeuws Amsterdam. De verspreiding van Koffie, Tabak en Opium

  Stephan Snelders (Universiteit Utrecht) over het onderzoeksproject Intoxicating Spaces. Registreren