In memoriam P.J.A.M. Buijnsters (1933-2022)

Afgelopen week bereikte het bestuur van de Werkgroep het bericht van het overlijden van professor P.J.A.M. Buijnsters (1933-2022). Piet Buijnsters is van onschatbare waarde geweest voor het onderzoek naar de achttiende eeuw. Toonaangevend waren zijn publicaties over Rhijnvis Feith, Justus van Effen, Betje Wolff en Aagje Deken, alsmede over de geschiedenis van kinderliteratuur en het boekenvak. Hij verzorgde ook verschillende tekstedities en werd bekend als publicist over de wereld van het antiquariaat, het verzamelen van boeken en boekverzamelaars. Naast zijn eigen bijdragen aan de Nederlandse letterkunde, speelde hij een belangrijke rol in het bevorderen van het onderzoek naar de 18de eeuw. Hij was in 1968 medeoprichter van de werkgroep en het bijbehorende Documentatieblad. Bij de gelegenheid in 2016 van zijn benoeming tot erelid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, sprak Wijnand Mijnhardt: Hij was de grondlegger van de Werkgroep Achttiende Eeuw en mag als de vader van de Nederlandse achttiende-eeuw studies worden beschouwd die deze ook in een internationale context wist te plaatsen.

Advertentie

Symposium Werkgroep Bilderdijk – Reizen in de tijd van Bilderdijk

Op vrijdag 25 november 2022 vindt in de Universiteitsbibliotheek Leiden een symposium van de Werkgroep Bilderdijk plaats. Belangstellenden worden van harte uitgenodigd deze middag bij te wonen

Plaats:                          UB Leiden, Vossiuszaal, Witte Singel 27, 2311 BG Leiden

Toegang:                      Gratis (aanmelden is niet nodig)

Meer info:                    Ton van Kalmthout: a.b.g.m.van.kalmthout@hum.leidenuniv.nl

Programma

14.00-15.00 uur             Algemene Ledenvergadering Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’

15.00-15.30 uur             Pauze

15.30-15.40 uur             Opening door Rick Honings

15.40-16.05 uur            Marita Mathijsen, Een nieuwe lente, een nieuw begin? De reis van Betje Wolff en Aagje Deken naar Frankrijk in 1788

16.05-16.30 uur            Alina Viermann, ‘Tusschen de aarde en de maan’. Willem Bilderdijks Eene aanmerklijke luchtreis (1813) als voorloper van moderne sciencefiction

16.30.16.40 uur            Muzikaal intermezzo, door singer-songwriter Eveline de Bruin

16.40-17.05                  Ton van Kalmthout, Een dubbel geluk. De huwelijksreis van Willem de Clercq en Caroline de Clercq-Boissevain in 1818

17.05-17.15 uur            Aanbieding Jaarboek Bilderdijk 2022 aan Adriaan van Dis

Circa 17.15 uur             Afsluiting

Congres Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis – Getuigen en getuigenissen: Vroegmoderne rechtshistorische bronnen in het onderzoek

Op 28 oktober zal de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis haar jaarcongres verzorgen. Het thema is dit jaar ‘Getuigen en getuigenissen: Vroegmoderne rechtshistorische bronnen in het onderzoek’.

Programma

10.30u               Ontvangst met thee en koffie
11.00u               Opening door voorzitter Dries Raeymaekers
11.15                  Ledenvergadering

11.30u               Wouter Ryckbosch en Tom Bervoets (Vrije Universiteit Brussel)
‘Voor ons zijn verscheenen’: getuigen en hun sociaal profiel in de 18de-eeuwse stad’.

12.00u               Lunch

13.30u               Pauline van den Heuvel (Stadsarchief Amsterdam): Allemaal in Alle Amsterdamse Akten

14.00u               Luke Giraudet (Université Catholique de Louvain)
Crafting a Remission Letter: Witness Testimony and Remissibility in the Records of the Spanish Privy Council, 1540-1633

14.30u               Pauze

15.00u               Jeannette Kamp (Universiteit Leiden)
Van ruzie tot vonnis: een (digitale) speurtocht naar migranten in criminele bronnen en daarbuiten

15.30u               Hylkje de Jong (Vrije Universiteit Amsterdam)
Getuigen en getuigenissen in civiele zaken bij de gerechtshoven

16.00                  Discussie, ingeleid door Elwin Hofman (Universiteit Utrecht)

16.30                 Afsluiting en borrel

Het jaarcongres vindt plaats in Gebouw S (Klooster van de Grauwzusters) van de Universiteit Antwerpen (Stadscampus) en meer bepaald in de promotiezaal.

Meer informatie over registratie e.d.: https://www.vnvng.eu/2022/09/13/jaarcongres-2022-getuigen-en-getuigenissen-vroegmoderne-rechtshistorische-bronnen-in-het-onderzoek/

Wordt verwacht – Abraham Trembley et autres précepteurs suisses en Hollande. Correspondances (1733-1801)

Binnenkort verschijnt bij Garnier in Parijs het nieuwe boek van Kees van Strien onder de titel Abraham Trembley et autres précepteurs suisses en Hollande. Correspondances (1733-1801) (Classiques Garnier, 2022).

Het betreft Franstalige Zwitserse huisonderwijzers die in de achttiende eeuw zeer gezocht waren voor de opvoeding van jongens uit hogere kringen in de Republiek, waar Frans de voertaal was. Deze ‘gouverneurs’ woonden in bij de familie en waren vaak aangenomen voor een beperkt aantal jaren, zodat ze regelmatig van baan wisselden. Niet iedereen was geschikt om te werken met jonge kinderen, maar er was ook vraag naar studiebegeleiders aan de universiteit of als reisleider om een afgestudeerde langdurig te vergezellen in het buitenland.

Na een algemene inleiding volgt een bloemlezing van nog nooit uitgegeven brieven geschreven door deze gouverneurs aan de ouders of andere familieleden van hun leerlingen. Ook van de ouders aan hun ‘plaatsvervanger’ en in mindere mate van de leerlingen zelf. Via deze teksten volgen we de gouverneur in Holland van zijn aanstelling tot zijn vertrek. Ofwel met een nieuw contract in Holland of na gedane arbeid terug naar Zwitserland. In beide gevallen bleef er vaak een nauwe en hartelijke band tussen leerling en leermeester.

Colloquium: The Dutch ‘Year of Disaster’, 1672 in European and Global Perspectives

On 1 and 2 July 2022 The Williamite Universe will organise an online symposium on ‘Het Rampjaar 350: The Dutch ‘Year of Disaster’, 1672 in European and Global Perspectives’. The invasion of the United Provinces by Louis XIV in 1672 (‘Het Rampjaar’, ‘the year of disaster’ in Dutch memory) has long been examined as a crucial event in the political and cultural history of the Netherlands. Yet it also had an impact across Europe and the world, altering perceptions of the state of Europe, and changing balances in geopolitics. This online symposium will discuss these wider dimensions, examining the significance of 1672 in arenas that stretched far beyond the Netherlands.

For more information and registration, please see http://www.thewilliamiteuniverse.eu/wp-content/uploads/2022/05/2022-Rampjaar-Programme.pdf

Annual Lecture Utrecht Center for Early Modern Studies

Alec Ryrie: ‘The Dangerous Allure of Printing to Early Modern Global Protestant Mission’ 


Every year, the Utrecht Centre for Early Modern Studies organises a lecture by an internationally acclaimed scholar. The lecture is held in English and it is aimed at a broad audience. 

The UCEMS Annual Lecture 2022 will be delivered by prof. dr. Alec Ryrie (Durham University) and is entitled ‘The Dangerous Allure of Printing to Early Modern Global Protestant Mission’. The lecture will take place on 28 June 2022, 20:00h, in the University Hall in Utrecht. 

Admission is free, but registration is manadatory. Please send an email to d.m.l.onnekink@uu.nl before 17 June.

Abstract: Protestants who engaged in cross-cultural conversionary efforts in the 17th and early 18th centuries understood their project through the experience of the European Reformation. As well as informing their church-building strategies, this perspective also convinced them that vernacular printing, especially of Biblical translations, would be decisive in spreading their gospel, and considerable resource was ploughed into this effort. These efforts drew on the experience of ‘missionary’ projects in Ireland and northern Scandinavia, and ultimately on Protestant preconceptions about the nature of religious change and the power of the Word. This paper will survey some of these attempts to take Protestant print to various contexts in the Americas and Asia, and argue that this effort proved misconceived and ineffective in those contexts, significantly undermining early Protestant missionary work: a failure based both on a misreading of European experience and on deeper theological framing of the entire missionary enterprise. 

ISECS

Zie hieronder een steunbetuiging van ISECS, waar wij als Werkgroep Achttiende Eeuw alleen maar achter kunnen staan.

As President of the International Society for Eighteenth-Century Studies, on behalf of all our members, I express our total support for the people of Ukraine, its Universities, our Ukrainian colleagues who join us in eighteenth-century studies, and all Ukrainian-born colleagues and students everywhere, in their just resistance to armed invasion. Signed: Penelope J. Corfield.

Studiedag – Werkgroep Stedengeschiedenis

Op donderdag 14 april 2022 organiseert de werkgroep Stedengeschiedenis een bijeenkomst bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (Smallepad 5, Amersfoort) onder de titel ‘Panorama’s’. De studiedag is gratis voor eenieder toegankelijk; wel graag aanmelden via jan@jvdn.nl o.v.v. Panorama’s. Mocht Covid tussenbeide komen dan opteren we voor een digitale bijeenkomst. Informatie kan worden ingewonnen bij Jan van den Noort 06-4970 6455 of via http://www.stedengeschiedenis.nl


Programma
Voorzitter: Dr. Roos van Oosten (universitair docent Stadsarcheologie, Universiteit Leiden)

13:00-13:30 Albert Boersma (gastconservator Museum Flehite) over: Ander licht op Withoos. Warm aanbevolen: een bezoek aan Museum Flehite voor de tentoonstelling over Withoos. Informatie: museumflehite.nl/bezoekersinfo/veel-gestelde-vragen/

13:30-14:00 discussie

14:00-14:30 Drs. Sylvia Alting van Geusau (theater- en kunsthistorica) en Drs. Ester Wouthuysen (kunsthistorica), over hun vorig jaar verschenen boek: Kunstzinnig vermaak in Amsterdam. Het Panoramagebouw in de Plantage, 1880-1935

14:30-15:00 discussie

15:00-15:30 koffie en thee

15:30-16:00 Dr. Everhard Korthals Altes (kunsthistoricus en docent Technische Universiteit Delft) over: Nederland op zijn mooist – De achttiende-eeuwse Republiek in kaart en beeld.

16:00-16:30 Aanbieding eerste exemplaar Nederland op zijn mooist
discussie

16:30-einde Nazit

Boersma, Ander licht op Withoos
Mathias Withoos (1627-1703) legde zijn stad Amersfoort vast door het schilderen van een van de grootste stadsgezichten uit de 17e eeuw. Het panorama meet ruim twee bij vier meter. In 1671 besloot de stad om het ‘Gezicht op Amersfoort’ aan te kopen, tot ‘ciraat’ van het stadshuis ‘nu ende in futurum’. Withoos liet zich daarvoor in klinkende munt betalen door het stadsbestuur, waarvan hij overigens zelf deel uitmaakte.
Het panorama, dat onlangs werd gerestaureerd, is te bewonderen in de tentoonstelling ‘Ander licht op Withoos’ in Museum Flehite. Die tentoonstelling en het vuistdikke boek Ander Licht op Withoos – Drie Generaties Withoos zijn het fraaie resultaat van vele jaren onderzoek door Boersma.

Tentoonstelling en boek laten zien hoe veelzijdig Mathias Withoos was als fijnschilder, leermeester en bestuurder. In zijn schilderijen toont Withoos veel kennis van flora en fauna, maar zeker ook van de vergankelijkheidsymboliek, met verwijzingen naar een goed en deugdzaam christelijk leven. Hij wordt vooral gewaardeerd voor de speciale belichting in zijn schilderijen.

Withoos was een vernieuwende kunstschilder en een bron van inspiratie voor tijdgenoten en navolgers. Maar liefst vier van zijn acht kinderen werden door hun vader opgeleid in de teken- en schilderkunst. Zijn stadsgenoot Caspar Van Wittel (1652/3 -1736) was bij hem in de leer en kreeg later bekendheid als grondlegger van het Italiaanse stadsgezicht.

Informatie: Jan van den Noort 06-4970 6455 – jan@jvdn.nl
www.stedengeschiedenis.nl.

CfP – Historisch Jaarboek voor Gelderland

Gelderland is in oppervlakte de grootste provincie van Nederland en ook qua geschiedenis rijk aan verhalen en thema’s. Heb jij een scriptie geschreven over de archeologie, geschiedenis, landschapsgeschiedenis of kunstgeschiedenis van Gelderland? Over de grote gevolgen van Tweede Wereldoorlog voor de provincie, over de graven en gravinnen van Gelre, de Gelderse industrie en landbouw in de negentiende eeuw, de stuifzanden op de Veluwe, de Hanzesteden in het hertogdom of de Opstand in het Gelderse gewest? Dan is de Vereniging Gelre op zoek naar jou!

De Vereniging Gelre, opgericht in 1897, brengt via symposia, excursies en publicaties het rijke Gelderse verleden onder de aandacht van haar leden en een breed publiek. Dat doet ze onder meer via de Bijdragen en Mededelingen Gelre, het jaarboek van de vereniging, met artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen uit de Gelderse geschiedenis, van de prehistorie tot en met de eenentwintigste eeuw. Daarnaast worden in het jaarboek recent verschenen werken over de Gelderse geschiedenis gerecenseerd.

Het jaarboek BMG wil jonge afgestudeerde historici graag een plek bieden om hun(scriptie)onderzoek, over een onderwerp dat raakt aan de geschiedenis van Gelre en Gelderland, in de vorm van een artikel aan een geïnteresseerd publiek te presenteren. De redactie van BMG bestaat uit archeologen, kunsthistorici en historici met een wetenschappelijke achtergrond en begeleidt auteurs bij het redigeren van hun ingezonden artikelen.

Interesse? Stuur jouw artikel dan vóór 1 juli 2022 naar de redactie van BMG! redactie@vereniginggelre.nl

De volledige auteursinstructies van BMG zijn te vinden op: https://vereniginggelre.nl/bijdragen-en-mededelingen-gelre-jaarboek/

De redactie van BMG beoordeelt de binnengekomen manuscripten – waar nodig bijgestaan door externe deskundigen – op volgorde van binnenkomst. De beste manuscripten komen in
aanmerking voor plaatsing in BMG in 2022 of 2023. De redactie verzorgt de begeleiding van het omwerken van het manuscript tot artikel.

Wie geïnteresseerd is kan voor meer informatie contact opnemen met redactiesecretaris Maarten Gubbels (redactie@vereniginggelre.nl).

CfP – Jaarboek voor Nederlandse Boekgeschiedenis

Het Jaarboek voor Nederlandse Boekgeschiedenis publiceert Nederlands- en Engelstalige artikelen op het gebied van de boekgeschiedenis van de Lage Landen in alle perioden. Voor het 30e Jaarboek, de editie van 2023, verwelkomen zij in het bijzonder bijdragen binnen het thema ‘Technologie en Transformatie’.

Het nieuwe jaarboek zoekt artikelen die het belang van techniek en technologie in de geschiedenis van het boek in de Lage Landen behandelen. Dat kan gaan om het verbeteren van courante technieken, de introductie van nieuwe technologieën of het in onbruik geraken van bestaande. Elk van deze fasen kan bijdragen aan een nieuwe transformatie: van de inhoud van het boek, van de vorm van het boek, van de lezer, van de boekhandel.

We verwelkomen artikelen op het gebied van:

  • De introductie en ontwikkeling van de boekdrukkunst in de Lage Landen
  • De productie van handgeschreven boeken na de uitvinding van de boekdrukkunst
  • De productie van handgeschreven boeken na de uitvinding van de boekdrukkunst
  • Druk- en zettechnieken voor tekst en illustraties uit alle eeuwen
  • De huidige digitale transformatie van media
  • De productie van het (e)boek met digitale middelen
  • De invloed van nieuwe vormen, genres en lezers op het boek en de boekhandel

De redactie blijft zoals gewoonlijk ook artikelen verwelkomen die niet gerelateerd zijn aan het thema.

Stuur voor 1 maart 2022 een voorstel van maximaal 300 woorden naar de redactie van het Jaarboek (arno.kuipers@kb.nl). De deadline voor een eerste versie van het artikel is 1 november 2022. Publicatie staat gepland voor de zomer van 2023.

English version: https://www.boekgeschiedenis.nl/cfp-technologie-en-transformatie/